Eğer Ekşi Maya Sahibi İseniz,Nasıl Tatile Gidersiniz?

Uzun bir aradan sonra,bu gayet soğuk kış günlerinde,maksimum derecede sıcak yaz günlerini özlerken,mayalı sohbetlerimize eşlik etsin diye şu müzik parçamızla,''MERHABA'' diyorum;dinleyebilirsiniz.


Okullar yarı yıl tatiline girdiğinde,Ankara'ya gitmeye karar verdik.Korktuğum şey;mayamı evde yalnız bırakmak ya da onun ölümüne neden olmaktı.Fakat biga usulü saklayabildiğimi bildiğim ekşi mayamı,kavanozdaki sıvı halinden,katı hale dönüştürürsem,böyle korkularımın olmayabileceğini düşünerek hazırlığa başladım..

Kavanozda bulunan ekşi mayanın tamamını bir kaba dökerek,yalnızca bol un ilavesi ile ele asla yapışmayan yumuşak bir hamur haline getirdim.Bir kaç parçaya bölerek elimle küçük çubuklar haline getirip,içine biraz un koyduğum kavanoza yerleştirdim.Üstlerine de bol un serperek kavanoz kapağını kapatıp valize yerleştirdim.

Ekşi maya,''biga usulü'' korunmaya alındı ve yaklaşık olarak 11-12 saat valizde yolculuk yaptı.Ankara'ya eve vardığımda,kavanozdaki unlu hamur parçalarını yine bir kaseye alarak,ılık su ile eski kıvamına gelene kadar eriterek,o koyu sıvı formuna ulaştırdım.Ve yine bir kavanoza boşaltıp,aktifleşmesi için 1-2 saat mutfak ortamında bıraktım.Maya kabardığında,buzdolabına yerleştirdim.

Ankara'da kaldığım bir hafta süre içinde,ekşi mayayı 2 kez besledim ve bir kez de ekmek yaptım..

Başka bir fırında ekmek yapmayı tecrübe etmek de benim için çok keyifli oldu..Zaten her seferinde keyif olan bu işlem,bir kat daha eğlenceliydi..

Şimdi Ankara'lı ekmeğin görüntülerini paylaşacağım,buyurun :)

Her güzel ve mutluluk sebebi olan mevzuu gibi,Ankara tatili ve sevdiklerimizle birliktelik de,rüzgar gibi tatlı tatlı esti,geçti,gitti..

Hoş bir seda kaldı kalbimizde! Sevmek,sevilmek,değer vermek,birlikte muhabbet etmek,geniş sofraları,seslerimizle süslemek,paha biçilmezdi..Bence milyar kere teşekkür etsem yine az,ev sahibeliğin,neşen için teşekkürler canım dostum,kardeşim,arkadaşım Şebnem!...

O an için bilemezdik elbette ama bir kaç kare güzel fotoğraf da,gelecekte bakıp bakıp gülümsetecek tatlı anılarımızdan oldu..

İster fırtınalarla dolu zemheri kış olsun,ister sımsıcak bir yaz,bazen gözlerimiz hüzünden ıslanır bazen gülmekten..Asıl mesele,seviyor olmak..Sevebiliyor olmak..İçi titreyerek naifçe düşünmek..

Aile,doğa,hayvanlar,çocuklar,sağlığımız,günlerimiz,yıllarımız..Sevgiyi ve ilgiyi hak eden,bizi biz yapan hayatımıza ait her bir ayrıntı..

Tatil bitti,bundan böyle güzel ekmekler yapmaya,kaldığımız yerden devam :)

Kalplerimizdeki sevgiye ve ilgiye dair muhabbet,bir parçacık bile eksilmesin!..

Ekşi Mayalı Poğaça..

Ekşi maya ile poğaça yapmayı ilk denediğimde,ekmeğe benzememesi için,hamurun kısa süre beklemesine karar verdim..Ekmeğe benzememeli fakat kuru ve sert de olmamalıydı..

Yine ekmek hamurundan farklı olabilmesi için yoğurt ve sıvı yağ kullanmaya,sert bir yapı oluşturabileceği için de,yumurta kullanmamaya karar vererek,poğaça hamurunu hazırladım.

İlçede yaşayan,ekşi maya kullanan komşulara,nasıl poğaça yaptıklarını sorduğum zaman,poğaça yaparken instant maya kullandıklarını,ekşi maya ile uğraşmadıklarını söylediler!?...

Ekşi maya ile ilgili bazı web sitelerine göz gezdirdiğimde ise,ya bütün gece hamuru buzdolabında dinlendirdiklerini ya da 20-22 saat kadar mutfakta beklettiklerini okudum.

Bu yöntemler bana uygun olmadığından,tıpkı kısa zamanda pişirdiğim ekmek ve kekler gibi,kısa sürede poğaça yapmak,denemeye değerdi..Cesaret,ekşi mayadan geliyor!

Poğaça hamuru öncelikle uzun süre dinlenmeyecek,ekmeğe benzemeyecek ve sert de olmayacaktı.Risklere karşı,oldukça yumuşak kıvamlı bir hamur hazırladım.Hamuru bir kenara bırakıp,poğaça iç malzemesinin hazırlığına başladım.Hamur kıvamı için,fikir vermesi açısından,bol fotoğraf ekliyorum..

Evde 4-5 adet pancar yaprağı vardı.İlk iş olarak,yaprakları ince ince doğrayarak,(sapları da dahil) zeytin yağı ile çok az kavurdum.Pancar yapraklarının pembe-mor rengi ortaya çıkınca ocağı kapattım.

2 adet orta boy patatesi haşlanması için ocağa bırakıp,diğer işlerimle ilgilendim..

Patatesler haşlanınca,püre yaptım.Pancar yapraklarını da içine ekleyerek,bekleyen poğaça hamurunu tezgaha aldım!...

Bu durumda,ekşi mayalı poğaça hamurunun bekleme süresi,pancar yapraklarını kavurup,patatesleri hazır hale getirene kadardı.Yani toplamda ancak 1 saat süre...

Bu görsel destekli anlatım,başlangıç için gereken ön bilgiyi verebilir...

Şimdi ayrıntılı anlatıma başlayabiliriz..

NASIL YAPTIM:

Malzemeler
Hamur için;

Yarım su bardağından biraz fazla ekşi maya
5 su bardağı un
Yarım su bardağı yoğurt
1 su bardağı sıvı yağ
2 su bardağı ılık su
1 tatlı kaşığı şeker
1 tatlı kaşığı tuz

İç Malzeme için;
2 orta boy patates
1 çay kaşığı toz kişniş
1 tatlı kaşığı tuz
4-5 adet pancar yaprağı
çok az karabiber
zeytin yağı

Ekşi mayayı 2 bardak ılık suda eriterek,sıvı yağ,yoğurt ve şekeri iyice karıştırdım.Unu azar azar ekleyerek,yumuşak kıvamı yakaladım.Unu yavaş eklemek gerekiyor ki hamurun kıvamı sertleşmeden devam edebilelim..

5 dakika süre ile metal olmayan bir spatula yardımıyla hamuru,kabın kenarlarından merkeze doğru katlama yapar gibi karıştırdım ve 10 dakika dinlendirdikten sonra tuzu ekleyerek,kabın üzerini streç filmle kapatıp,bir kenara bıraktım.

Pazı yapraklarını ince ince doğrayarak,2 kaşık kadar zeytin yağında,renkleri çıkana kadar kavurdum,ocağı kapatmadan hemen önce,karabiber ve toz kişniş ekledim.

Patatesler haşlanınca,ezerek püre haline getirdim.Tuzu ve pancar yapraklarını da ekleyerek,bir kenarda ılınmaya bıraktım.

1 saat kadar dinlenen hamurun üzerindeki streç filmi açtım.Ellerimi zeytinyağıyla iyice yağlayarak,avuç içi büyüklüğünde bir hamur parçasını kopararak kaptan aldım.Burada dikkat edilecek nokta,hamuru kabından,unlu tezgaha almıyorum,un ilavesi yapmıyorum...Oldukça yumuşak hazırladığım hamuru,aynı kıvamıyla,kabın içinden yağlanmış elimle alıyorum...

Hamur parçasını elimde daire şeklinde biraz inceltip açarak,ortasına bir yemek kaşığı patatesli iç malzemeden koydum.Dört bir köşesinden toplatıp,avuçlarımın arasında top şekline getirdim.Hamur ve iç malzeme bitene kadar,yağlı kağıt serdiğim tepside,16 adet poğaça oldu..

Poğaçalar tepsiyi doldurunca,üstlerine yumurta sarısı sürdüm.Aşırı kabarma ya da çatlama olasılığına karşı ne olur ne olmaz diye düşünerek,her poğaçanın üzerine çatalın alt kısmını bastırdım.Hiç kabarmama olasılığı da vardı ama o olasılık aklıma bile gelmedi :))

İşlemler bitince,tepsi yaklaşık 20-25 dakika,fırının ısınmasını bekledi.Fırını;standart pişirme ısısı olan 180 derecede ısıttım.Bu bekleme süresi,kendimce,hamurlar için son dinlenme süresi olarak kabul edildi.

40 dakika süren heyecanlı pişirme bekleyişinin sonu,mutlulukla noktalandı.Poğaçalar 15.dakikadan sonra kabarmaya başladılar.Fırından çıktıklarında ise,sıradan poğaça görünümleriyle,her şeyin yolunda gittiğini gösterdiler..

Asla ekmek gibi olmuyorlar.Kuru ve sert değiller.Lezzeti ekşi değil..Ekmeklerde biraz hissedilen o güzel ekşilik;çok az dahi,hissedilmiyor..

Bu güne kadar yaptığım poğaçalardan tek farkı;içinde muhteşem ekşi maya olması!

Kek yaparken,buzdolabından çıkardığımda hemen kullandığım ekşi mayayı,poğaça için de aynı şekilde kullandım.Buzdolabından çıkar çıkmaz...

Kullanacağım kadarını kavanozdan alınca,kalan mayayı,oda ısısına gelmesi için,bir kenarda beklettim.Oda sıcaklığına ulaşan mayayı tekrar besleyip,1-2 saat sonra buzdolabına tekrar yerleştirdim..

Poğaça hamurundan biraz artmıştı (portakaldan daha küçük),o parçayı da unlu ve kapaklı bir kaba koyarak,ekmek yaparken kullanırım düşüncesiyle,biga (başlangıç hamuru,starter) olarak buzdolabına yerleştirdim.Yoğurt ve yağ içeriyor olsa da,ekşi mayalı bir hamur parçası olduğundan,rahatlıkla bir ekmeğin başlangıcı olabilir..

Yine ben yazarken ve siz okurken,uzun bir yazı olarak bulduğumuz,bu ekşi mayalı poğaça yapımı,hiç de meşakkatli ve uzun değil..Kolları sıvayıp başladığınızda,her adımın,her zaman yaptığınız gibi olduğunu göreceksiniz...

Yaş,instant,kuru mayaya ve kabartma tozuna,sonsuza kadar elveda diyorum!

''Ekşi maya ile poğaça yapmak için, mutlak şekilde 1-2 gün harcamak gerek'' bilgisini de,unutuyorum!

Çok değerli olan canım dostum,''eğer ekşi mayadan poğaça yaparsam'' paylaşmamı rica etmişti..Bu yazıyı O'na ithafen yayınlıyorum :)

Denemeniz,sevinmeniz,sağlıkta ve mutlulukta olmanız dileğimle!

Kozalak Yorgunluğu ve Bir Güzel ''Biga'lı Baget''...

Temmuz ayından bu yana her yerde panik içinde,kış hazırlığı var.O kadar yaygın ki,hemen her evin penceresinden kurutulan biber ve patlıcanlar sarkıyor. Bahçelerde salçalar kaynatılıyor.Kapı önlerine serilmiş geniş örtülerde sumak,badem,ceviz,elma,üzüm kurutuluyor.

Diğer yandan odun dolu traktörler,trafikte özel araçtan fazla..Her bahçeden mazotla çalışan odun kesme aletinin sesi geliyor.Her balkonun altına,bahçe kuytusuna odunlar diziliyor.

Bu yılın zeytinyağı için, geçen yıldan kalma dev bidonları genellikle nineler,çok büyük zahmetle yıkıyor. .

"Nasıl bir kış ki bu,bunca hazırlanıyor herkes?"

"Ne kışmış,ne hazırlık ama?Biz mi bir şeyleri bilmiyoruz acaba?"
''Biz de mi bir şeyler hazırlasak?''diyerek ve kıkır kıkır gülerek,uzun
yaz günlerini, ağustos böceği misali,çalgılar çalarak,şarkılar söyleyerek geçirdik..

Bu arada konu komşu,kozalak toplamamız gerektiğini söylediğinde,pek de umursamadık..Fakat sert poyrazlar uzun uzun,geceler ve günlerce dinmediğinde,üstelik de hala sonbahar iken,kendi kendimize yazdığımız senaryolardan ürkerek,kozalak toplama karar verdik ve çam ormanlarının kalbine doğru,çuvallarımızla ilerledik.

Kozalak,çok yaygın biçimde sobayı yakarken,odunu tutuşturmak için,çıra yerine kullanılıyor.Genel adet..Yapılmaması üzerine,hafiften dışlanıyor,ayıplanıyorsunuz :) 

Bildiğimiz ormanlık bölgeler boştu.Kozalaklar,külliyen toplanmıştı.Fakat yamaçlarda çam iğnelerinin halı gibi yerleri kapladığı,insan girmemiş, el değmemiş ve ayakları kaydıran bölgelerinde,kozalakları bulduk,topladık ve kahkahalarla yeni yaşam şeklimiz ve şemalimize sevinerek yuvamıza döndük.

Döndüğümüzde bizi bekleyen sıcak bir yemek yoktu.Bu durumda fazla uğrastırmayan Mersin'in "çökelekli sıkma''sı imdada yetişti.

Gerekli malzeme bu..Maydanoz ve baharat eklemek sizin zevkinize göre bir seçenek.İstisnai bir lezzet olduğu söylenemez. Fakat sıcak peynirin,hafif diri soğan ve yeşil biberi sarması güzel!  Alelacele yapılmaya müsait bir yemek :)

Arzu ederseniz yumurta ile pisirebilirsiniz.

Mersin yöresel yemekleri;

Inceleyebilirsiniz

Tüm günü kozalak peşinde geçirince,sabah erken saatlerde *Biga'sı hazırlanan hamur,akşam saatlerinde fırına girmeye hazır durumdaydı ve doğal olarak basit bir form seçerek zamandan kazanmaya çabaladım.Baget formunu vererek dinlendirdim.45 dakika sonra,fırından çıktığı an fotoğrafını çektiğimde,uzun uzun,incecikten şarkısını mırıldanıyordu..

Önümüz kış..Medyada dönen bültenlere bakılırsa,sert geçeceğe benziyor..Günlerden bir gün,sıcacık mutfağınızda,keyif dolu bir çalışma sonunda,kendinize bu şarkıyı armağan etmeniz umudumla :)

*Biga,İtalyan ekmeklerde kullanılan hamur formunda bir önmaya türüdür.Genelde tuzsuz kullanılır.Fakat her tür yöntemi deneme sonucunda,(kendime uygun lezzet) ekşiliği aldığı için,tuzlu biga kullanıyorum.